Монгол Улсад хэлмэгдүүлэлд өртөж, хожим цагаатгагдсан иргэдийн түүхэн бүртгэл Улсын Дээд шүүхийн албан ёсны цахим хуудсанд нээлттэй байршиж байна. Тус цагаатгалын бүртгэлд одоогоор 14,693 хүн албан ёсоор бүртгэгдээд байна.
Дээд шүүхийн Цагаатгалын бүртгэл-д 1930–1950-иад оны хэлмэгдүүлэлтийн оргил үеийн шүүхийн тогтоол, магадлалууд багтсан бөгөөд тухайн үеийн нийгмийн янз бүрийн давхарга, мэргэжлийн хүмүүс өртөж байсныг харуулж байна. Үүнд:
Лам хувраг, хошууны захирагч, хоршооны дарга, малчин, орчуулагч, бичээч, эмэгтэйчүүд болон янз бүрийн ажил эрхэлж байсан энгийн иргэд хэлмэгджээ.
Тухайн үеийн Онцгой бүрэн эрхт комисс, ДЯЯ-ны Тусгай комисс болон шүүх байгууллагуудын шийдвэрээр иргэдийг буудан алах, бүх хөрөнгийг хураах, мөн олон жилийн хорих ялаар шийтгэж байсан гашуун түүх баримтад үлджээ.
Улсын Дээд шүүх болон аймаг, орон нутгийн шүүхүүд уг хэргүүдийг хянан хэлэлцэж, түүхэн шударга ёсыг сэргээн цагаатгасан байна.
Энэхүү бүртгэл нь хойч үедээ түүхийн хар бараан сургамжийг сануулах, хэлмэгдэгчдийн нэр төрийг сэргээх, тэдний ар гэр, үр хойчдоо үнэнийг ил болгох чухал ач холбогдолтой юм.
ДУР ЗОРГООРОО: Хүний амь насаар дэнчин тавьж, дур зоргоороо шийддэг байсан харанхуй түүх
Монголын түүхэн дэх улс төрийн хэлмэгдүүлэлтийн жилүүдийг эргэн харахад хүний эрх, эрх чөлөө үнэгүйдэж, хууль ёс гэдэг зүйл утгаа алдсан ямар аймшигтай цаг үе байсныг Улсын Дээд шүүхийн Цагаатгалын бүртгэл-ийн баримтууд тод томруун гэрчилж байна.
Үг дуугүй хүнийг буудан алах, бүх хөрөнгийг хураах эсвэл хэдэн арван жилээр хорих ялыг ямар ч бодит нотолгоогүйгээр, ганцхан цаасан дээр дур мэдэн бичиж шийддэг байжээ.
Хүнийг ялгаварлахгүйгээр дураараа «ангуучилсан» нь
Уг бүртгэлд лаг шиг яахын ч аргагүй хэлмэгдсэн энгийн малчин, лам хувраг, хошууны захирагч, хоршооны дарга, эмэгтэйчүүд болон эгэл жирийн ард иргэд ямар ч шүүх ёс, өмгөөлөлгүйгээр хохирч байсныг харж болно.
ЖИШЭЭ НЬ:
- Увс аймгийн Сагил сумын занги Ориг Болдгайг 1939 онд шүүх нэрийдлээр шууд буудан алах, бүх хөрөнгийг нь хураах ялаар шийтгэж байжээ.
- Баян-Өлгий аймгийн Толбо сумын уугуул, бөө хүн болох Түр-баян (Канадбай) болон бусад олон арван хүмүүсийг ямар нэгэн бодит гэмт хэрэг үйлдээгүй байхад нь хууль бусаар яллаж байв.
- Онцгой бүрэн эрхт комисс болон ДЯЯ-ны Тусгай комиссууд ямар ч хяналтгүйгээр хүний хувь заяаг ганцхан цаасан захирамжаар шийдэж, бүхэл бүтэн үеийнхнийг хоморголон устгаж байсан нь баримтаас илт харагдана.
Хүнийг хүний ёсоор амьдруулахгүй, өөрсдийн дур зоргоор шоронд хаших, буудан хороох, ар гэрийг нь гудамжинд гаргаж хөрөнгө чинээг нь дээрэмдэх мэт улайм цайм харгислал өрнөж байсан нь өнөөдөр эргэн харахад итгэхийн аргагүй хар бараан түүх юм.







Сэтгэгдэл 0
Ачаалж байна…